salahshoor A. “Existential Rupture, Faith, and the Reconstruction of Mental Health: A Psychological Analysis of the Story of Jonah in the Framework of William James’s Theory of Religious Experience”. JRH 2026; 14 (2)
URL:
http://jrh.mazums.ac.ir/article-1-1309-fa.html
دانشگاه کردستان
چکیده: (32 مشاهده)
پژوهش حاضر با هدف بازخوانی روانشناختی روایت حضرت یونس (ع) در قرآن کریم، به تبیین سازوکار «گسست وجودی و بازگشت ایمانی» در چارچوب نظریۀ تجربۀ دینی ویلیام جیمز میپردازد. مسألۀ اصلی آن است که چگونه این روایت میتواند بهعنوان الگویی تحلیلی از تحول ایمان در شرایط بحران و در پیوند با بازسازی سلامت روانی فهم شود. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای تفسیری است و دادهها از آیات مرتبط استخراج و بر اساس سه مفهوم «روح بیمار»، «ارادۀ معطوف به باور» و «ارزش عملی ایمان» تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد که روایت یونس واجد الگویی سهمرحلهای شامل گسست وجودی، کنش ایمانی در وضعیت مرزی و بازسازی معنا از خلال تحقق نجات است. در این چارچوب، گسست به فروپاشی افقهای ادراکی، ایمان به کنشی انتخابی در شرایط عدم قطعیت و نجات به فرایند بازسازی تعادل روانی و معنای زیسته تفسیر میشود. بر این اساس، ایمان بهمثابه نیرویی بازسازنده در مواجهه با بحران، نقشی اساسی در بازیابی انسجام روانی ایفا میکند.