Religion and Health

fa «گسست وجودی، ایمان و بازسازی سلامت روانی: تحلیل روان‌شناختی داستان یونس (ع) در چارچوب نظریۀ تجربۀ دینی ویلیام جیمز» “Existential Rupture, Faith, and the Reconstruction of Mental Health: A Psychological Analysis of the Story of Jonah in the Framework of William James’s Theory of Religious Experience” روان شناسی اسلامی Islamic Psycology پژوهشي تحلیل محتوا Content analysis پژوهش حاضر با هدف بازخوانی روان‌شناختی روایت حضرت یونس (ع) در قرآن کریم، به تبیین سازوکار «گسست وجودی و بازگشت ایمانی» در چارچوب نظریۀ تجربۀ دینی ویلیام جیمز می‌پردازد. مسألۀ اصلی آن است که چگونه این روایت می‌تواند به‌عنوان الگویی تحلیلی از تحول ایمان در شرایط بحران و در پیوند با بازسازی سلامت روانی فهم شود. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای تفسیری است و داده‌ها از آیات مرتبط استخراج و بر اساس سه مفهوم «روح بیمار»، «ارادۀ معطوف به باور» و «ارزش عملی ایمان» تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که روایت یونس واجد الگویی سه‌مرحله‌ای شامل گسست وجودی، کنش ایمانی در وضعیت مرزی و بازسازی معنا از خلال تحقق نجات است. در این چارچوب، گسست به فروپاشی افق‌های ادراکی، ایمان به کنشی انتخابی در شرایط عدم قطعیت و نجات به فرایند بازسازی تعادل روانی و معنای زیسته تفسیر می‌شود. بر این اساس، ایمان به‌مثابه نیرویی بازسازنده در مواجهه با بحران، نقشی اساسی در بازیابی انسجام روانی ایفا می‌کند.   This study offers a psychological rereading of the Qur’anic narrative of Prophet Jonah (peace be upon him) in order to elucidate the mechanism of “existential rupture and faith-based return” within the framework of the theory of religious experience developed by William James. The central question is how this narrative can be understood not merely as a historical or moral account, but as an analytical model of the transformation of faith under conditions of crisis, particularly in relation to the reconstruction of psychological well-being. Adopting a qualitative approach, the study employs interpretive content analysis of relevant Qur’anic verses, examined through three key Jamesian concepts: the “sick soul,” the “will to believe,” and the “cash value” of belief. The findings indicate that the narrative of Jonah embodies a dynamic three-stage pattern consisting of existential rupture, faith as an act of choice in a boundary situation, and the reconstruction of meaning through the realization of deliverance. Within this framework, rupture is interpreted as the collapse of ordinary horizons of understanding, faith as a voluntary response under conditions of uncertainty, and deliverance as a process of restoring psychological balance and lived meaning. Accordingly, faith emerges not as a static state, but as a reconstructive force in times of crisis, playing a crucial role in the recovery of psychological coherence.   یونس (ع), تجربۀ دینی, ویلیام جیمز, گسست وجودی, ارادۀ معطوف به باور, سلامت روانی Jonah, Religious Experience, William James, Existential Rupture, Will to Believe, Psychological Well-being 0 0 http://jrh.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1716-1&slc_lang=fa&sid=1 ali salahshoor علی سلحشور a.salahshoor@uok.ac.ir 10031947532846009834 10031947532846009834 Yes University of Kurdistan دانشگاه کردستان