Religion and Health

fa واکاوی چالش‌های فقهی پیوند میکروبیوتای مدفوعی ( FMT) از منظر فقه امامیه An investigation of the jurisprudential challenges of fecal microbiota transplantation (FMT) from the perspective of imami (Shi‘a) jurisprudence فقه و حقوق اسلامی Islamic Feqh & Law پژوهشي - مقاله اصیل Original Research در پژوهش حاضر، هدف تبیین مرزهای مشروعیت فقهی انتقال میکروبیوم مدفوعی (Fecal Microbiota Transplantation) در شرایط اختیاری و اضطراری، بر اساس مبانی فقه امامیه با اتکا به آرای فقهای امامیه و یافته‌های علمی با رویکردی میان‌رشته‌ای و تحلیلی می‌باشد. پیوند میکروبیوتای مدفوعی (FMT) یک روش درمانی نوین است که با انتقال میکروارگانیسم‌های مفید از سیستم گوارش فرد سالم به بیمار، به درمان اختلالات گوارشی و سیستمیک و برخی اختلالات عصبی-روانی می‌پردازد. باوجوداثربخشی بالینی، اجرای آن در جوامع اسلامی نظیر ایران با چالش‌های فقهی همراه است. داده‌ها پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه‌ای در دو حوزه متون فقهی و منابع پزشکی گردآوری و تحلیل‌شدند. چالش‌های اصلی در پنج محور دسته‌بندی شد؛ 1)مفهوم شناسی فقهی مدفوع و شیوه برداشت نمونه 2)فرایندهای انجام‌شده بر روی نمونه 3)مجرای انتقال 4)چالش‌های فقهی خاص ناشی از تزاحم قواعد فقهی 5)بررسی استفتائات مراجع تقلید. یافته‌ها حاکی از آن است که مشروعیت فقهی FMT به منشأ نمونه، مسیر انتقال و فرایند پردازش وابسته است. نمونه مدفوع پس از دفع، نجس تلقی می‌شود؛ اما نمونه‌برداری مستقیم از دستگاه گوارش فوقانی اگرچه ممکن است طاهر باشد، با حکم خباثت مواجه می‌گردد. از منظر مسیر انتقال، روش‌های تزریق مقعدی و محصولات شسته‌شده بیشترین سازگاری با ضوابط فقهی دارند؛ در مقابل مسیرهای خوراکی و اسنفاده از مدفوع فرآوری نشده به‌دلیل حکم اکل نجس، با موانع فقهی جدی مواجه‌اند. <div dir="ltr"></div><paraphrase-tool-extension></paraphrase-tool-extension> The present study aims to delineate the boundaries of jurisprudential legitimacy of Fecal Microbiota Transplantation (FMT) under both elective and emergency conditions, grounded in the principles of Imami jurisprudence through an interdisciplinary and analytical approach drawing on the opinions of Imami jurists and contemporary scientific evidence. FMT is a novel therapeutic modality that restores gastrointestinal and systemic homeostasis—and addresses certain neuropsychiatric disorders—by transferring beneficial microorganisms from the digestive tract of a healthy donor to a patient. Despite its established clinical efficacy, its implementation in Islamic societies such as Iran is accompanied by significant jurisprudential challenges. Data were collected and analyzed through library-based research encompassing both classical jurisprudential texts and contemporary medical literature. The principal challenges were categorized under five axes: (1) jurisprudential conceptualization of feces and specimen collection methods; (2) processing procedures applied to the specimen; (3) route of administration; (4) specific jurisprudential challenges arising from the conflict of legal rules (tazāḥum); and (5) examination of formal legal opinions (istiftāʾāt) issued by Marājiʿ al-Taqlīd. Findings indicate that the jurisprudential permissibility of FMT is contingent upon the specimen’s origin, route of administration, and processing methodology. Post‑defecation fecal specimens are classified as ritually impure (najis); however, specimens collected directly from the upper gastrointestinal tract, while potentially ritually pure (ṭāhir), remain subject to the ruling of inherent repugnance (khabātha). Regarding the route of administration, rectal delivery methods and washed preparations demonstrate the greatest compatibility with jurisprudential criteria, whereas oral routes and the use of unprocessed fecal material face substantial jurisprudential impediments on account of the prohibition against consuming ritual impurities (akl al-najis). <paraphrase-tool-extension></paraphrase-tool-extension> پیوند میکروبیوتای مدفوعی، نجاست، قاعده فقهی، فقه امامیه، فقه زیست‌فناوری : Fecal microbiota transplantation (FMT), Ritual impurity, Jurisprudential principle, Imami jurisprudence, Biojurisprudence 0 0 http://jrh.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1711-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammad kazem momeni محمد کاظم مومنی yaserbakhshiyan@cfu.ac.ir 10031947532846009898 10031947532846009898 No Shahrekord University, دانشگاه شهرکرد Yaser Bakhshiyan یاسر بخشیان MK.momeny@yahoo.com 10031947532846009899 10031947532846009899 Yes Shahrekord University دانشگاه فرهنگیان قم ali asghar samdaliri علی اصغر سام دلیری a.samdaliri@cfu.ac.ir 10031947532846009900 10031947532846009900 No Farhangian University of Qom دانشگاه فرهنگیان قم