fa اثربخشی آموزش شناختی- مذهبی، مبتنی بر آیات قرآن بـر اضطراب و ناامیدی بازنشستگان طب اسلامی- ایرانی Islamic- Iranian Medicine پژوهشي - مقاله اصیل Original Research <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;"><span style="font-size:15.0pt;">چکیده</span></span></span></strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:15.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b yekan;">سابقه و هدف:</span></span></strong> <span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ازجمله اهداف روانشناسی در عصر حاضر، مقابله با اضطراب و ناامیدی و بررسی نقش معنویات در بهبود امید به زندگی و کاهش اضطراب است؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف اثربخشی آموزش شناختی- مذهبی مبتنی بر آیات قرآن بـر اضطراب و ناامیدی بازنشستگان ارتش در شهرستان تربت جام انجام شد.</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b yekan;">مواد و روش‌ها:</span></span></strong> <span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">روش این پژوهش نیمه‌آزمایشی با استفاده از پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل 102 نفر از بازنشستگان ارتشی شهر تربت جام بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابتدا خرده مقیاس‌های اضطراب و ناامیدی از پرشسنامه بحران هویت (</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Identity Crisis Questionnaire: ICQ</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">) توسط شرکت</span></span><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">&lrm;</span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">کنندگان تکمیل گردید. سپس تعداد 40 نفر به‌عنوان حجم نمونه که بالاترین نمرات را در خرده مقیاس‌های اضطراب و ناامیدی کسب کرده بودند، انتخاب و به روش تصادفی ساده به دو گروه 20 نفری (آزمایش و کنترل) تقسیم شدند. سپس برای گروه آزمایش، 10 جلسه 90 دقیقه‌ای آموزش شناختی- مذهبی مبتنی بر آیات قرآن برگزار گردید و پس از اتمام جلسات آموزشی، از هر دو گروه پس‌آزمون گرفته شد. گفتنی است تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">20</span></span></span> <span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> و آزمون تحلیل کوواریانس صورت گرفت.</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b yekan;">یافته‌ها:</span></span></strong> <span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">نتایج این مطالعه نشان داد که فرضیه پژوهش مورد تأیید قرار گرفته و آموزش شناختی- مذهبی مبتنی بر آیات قرآن بر اضطراب و ناامیدی بازنشستگان تأثیرگذار بوده است.</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b yekan;">استنتاج:</span></span></strong> <span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، آموزش شناختی- مذهبی مبتنی بر آیات قرآن (آیات مربوط به هدف و معنایابی زندگی) در بازنشستگان گروه آزمایش، برای افزایش امیدواری و کاهش اضطراب نقش مثبتی داشته است.</span></span><strong><span style="font-family:b zar;"></span></strong> <strong><em>Abstract</em></strong><br> &nbsp;<br> <strong>Background and Purpose:</strong> Currently, the main objectives of psychology are alleviating anxiety and hopelessness and evaluating the role of spirituality in promoting life expectancy and reducing anxiety. Thus, we aimed to investigate the effectiveness of a Quran-based religious-cognitive training program on reducing pensioners&rsquo; anxiety and hopelessness in Torbat-e Jam.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> This was a quasi-experimental study with pretest-posttest design and a control group. The statistical population included 102 army retirees in Torbate-e-jam, who were selected using the convenience sampling method. Both groups filled out the anxiety and hopelessness subscales of the Identity Crisis Questionnaire (ICQ). Then, 40 subjects obtaining the highest scores were randomly selected and assigned to two groups of 20 (experimental and control). The experimental group received ten 90-minute sessions of religious-cognitive training based on Quran verses. After the intervention, a post-test was taken from both groups. To analyze the data, covariance analysis was used in SPSS 20.<br> <strong>Results:</strong> The research hypothesis was confirmed and religious-cognitive training based on Quran verses was influential on the pensioners&rsquo; hopelessness and anxiety.<br> <strong>Conclusion:</strong> Quran-based religious-cognitive training (verses related to purpose and finding meaning in life) enhanced hopefulness and assuaged anxiety in the experimental group. آموزش شناختی- مذهبی, اضطراب, ناامیدی Anxiety, Hopelessness, Religious-cognitive training 32 39 http://jrh.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-598-28&slc_lang=fa&sid=1 Abdollah Iranmehr عبداله ایرانمهر iranmehr475377@yahoo.com 10031947532846004108 10031947532846004108 Yes Department of Clinical Psychology, Islamic Azad University, Torbate-e- Jam Branch, Torbate-e-Jam, Iran گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت جام، تربت جام، ایران Hashem Kadkani هاشم کدکنی 10031947532846004109 10031947532846004109 No 2- Master of Quranic Scie-nces and Hadith, Faculty Member of Islamic Azad University, Torbate-e-Jam Branch, Torbate-e-Jam, Iran 2- کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، عضور هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت جام، تربت جام، ایران