fa جایگاه و اهمیت بهداشت محیط در مبانی اسلامی بهداشت محیط زیست بهداشت محیط زیست پژوهشي تحلیل محتوا Content analysis <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA">محیط زیست به‌عنوان بستر حیات انسان، نقش کلیدی در سلامت عمومی دارد. این مطالعه با هدف بررسی جایگاه و اهمیت اصول بهداشت محیط در منابع اسلامی (قرآن کریم، نهج‌البلاغه، احادیث) و ارائه راهکارهای عملی برای ارتقای سلامت محیطی انجام شد.</span> <span lang="AR-SA">این پژوهش از نوع کیفی و با روش تحلیل محتوای منابع دینی و علمی انجام شد. کلیدواژه‌هایی مانند محیط زیست، بهداشت آب، بهداشت هوا، مدیریت پسماند و بهداشت مسکن از آیات قرآنی، احادیث و مقالات علمی استخراج و تحلیل شدند</span><span class="fontstyle01"><span style="color:#242021"><span style="font-weight:normal"><span style="font-style:normal">.</span></span></span></span> <span lang="AR-SA">نتایج نشان داد که اسلام به جنبه‌های تخصصی بهداشت محیط (آب، هوا، مسکن، پسماند و غیره) توجه دارد و بر مفاهیمی چون پاکیزگی، امانت‌داری زمین و تعادل زیست‌محیطی تاکید می‌کند. </span><span class="fontstyle01"><span style="color:#242021"><span style="font-weight:normal"><span style="font-style:normal"><span lang="AR-SA">محیط زیست، به‌عنوان بستر حیات انسان و سایر موجودات، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و در اسلام، انسان، به‌عنوان جانشین خداوند، موظف است با تفکر و تأمل در عناصر طبیعت، توازن را در محیط زیست برقرار کند</span></span></span></span></span><span class="fontstyle01"><span style="color:#242021"><span style="font-weight:normal"><span style="font-style:normal">.</span></span></span></span> <span lang="AR-SA">اصول اسلامی می‌توانند مبنایی برای طراحی راهبردهای عملی در مدیریت چالش‌های زیست‌محیطی و ارتقای سلامت عمومی باشند. پیشنهاد می‌شود از این اصول در سیاست‌گذاری‌های سلامت محیطی استفاده شود.</span></span></span></span></span><span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt"></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt"></span></span></span></span></span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">The environment, as the foundation of human life, plays a key role in public health. This study aimed to investigate the </span><span style="font-size:10.0pt">place </span><span style="font-size:10.0pt">and importance of environmental health principles in Islamic sources (the Holy Quran, Nahj al-Balagha, and Hadiths), and to propose practical solutions for promoting environmental health. This qualitative research was conducted using content analysis of religious and scientific sources. Keywords such as environment, water hygiene, air hygiene, waste management, and housing hygiene were extracted and analyzed from Quranic verses, Hadiths, and scientific articles. The results showed that Islam pays attention to specialized aspects of environmental health (e.g., water, air, housing, and waste) and emphasizes concepts, such as cleanliness, stewardship of the Earth, and ecological balance. The environment, as the basis of life for humans and other creatures, holds special importance. In Islam, humans are obligated to establish balance in the environment through contemplation and reflection on natural elements. Islamic principles can serve as a foundation for designing practical strategies in managing environmental challenges and promoting public health. It is recommended that these principles be applied in environmental health policymaking.</span></span></span></span></span></p> ​​​​​​​بهداشت‌محیط, اسلام, قرآن‌کریم, محیط‌ زیست Environment, Environmental Health, Holy Quran, Islam 46 60 http://jrh.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1236-3&slc_lang=fa&sid=1 Samaneh Dehghan سمانه دهقان sdehghan2010@gmail.com 10031947532846009798 10031947532846009798 No Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت‌محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mohammadali Afzali محمد علی افضلی Afzali6002@yahoo.com 10031947532846009799 10031947532846009799 No Department of Islamic Studies, School of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه معارف اسلامی، دانشکده‌ی پـزشکی، دانشگـاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Fatemeh Mortezazadeh فاطمه مرتضی زاده fmortezazade0098@gmail.com 10031947532846009800 10031947532846009800 Yes Student Research Committee, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران