fa اسناد و قوانین بالادستی جمهوری اسلامی ایران ناظر بر حقّ سلامت و حقوق بیمار: مطالعه کیفی علوم و معارف اسلامی Islami Sciences & Thoughts پژوهشي - مقاله اصیل Original Research <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">سابقه و هدف: </span></b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">حق بر سلامت و حقوق بیمار یکی از حقوق بنیادین در اسلام و نظام‌های حقوقی و گنجاندن آن در اسناد و قوانین بالادستی هر کشور بیانگر اهتمام آن نظام به کرامت انسانی است. این مطالعه با هدف بررسی اسناد و قوانین بالادستی جمهوری اسلامی ایران ناظر بر حقّ سلامت و حقوق بیمار صورت گرفته است.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">مواد و روش‌ها: </span></b><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">این</span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">پژوهش</span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">از</span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">نوع</span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">کیفی و</span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">تحلیل</span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">محتواست. گام‌های پژوهش در ای</span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">ن</span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar=""> مطالعه شامل نمونه‌گیری با استفاده از روش</span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">تمام‌شماری</span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">9 سند</span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">و</span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">قانون</span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">بالادستی جمهوری اسلامی ایران بوده است. </span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">برای اطمینان از صحّت دریافت محتوا، سه واحد با عناوین واحد متن، واحد شمارش و واحد تحلیل در نظر گرفته شد و پس از کدگذاری، ساخت و تحلیل مقوله، نسبت به استخراج&nbsp; واحدهای معنایی در هریک از اسناد و قوانین بالادستی اقدام به عمل آمد<b>. </b></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">یافته‌ها: </span></b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">از 9 سند رسمی در اسناد و قوانین بالادستی نظام جمهوری اسلامی ایران، مرتبط با سلامت افراد و حقوق بیماران، درمجموع&nbsp; 162 کد در بخش‌های مرتبط به هر سند استخراج شدند که واحدهای معنایی آن‌ها شامل پیشگیری 27 واحد، حمایتی 39 واحد، خدماتی 27 واحد، مراقبتی 13 واحد، گروه‌های خاص 4 واحد و راهبردی 38 واحد بوده‌اند. </span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">استنتاج: </span></b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">بیشترین واحدهای معنایی به‌دست‌آمده مربوط به حمایتی و کمترین آن به گروه‌های خاص تعلّق گرفت که بیانگر نقش اندک توجه به حقوق سلامت گروه‌های خاص در اسناد بالادستی است. بنابراین لازم است درخصوص توسعه آن در اسناد و قوانین بالادستی مطالعات لازم صورت گیرد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <div dir="ltr" style="text-align: right;"></div> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:200%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Background and Purpose:</b> The right to health and the rights of the patient are fundamental rights in Islam and legal systems, and their inclusion in the upper documents and laws of each country highlights the great concern of that system for human dignity. The present study aimed to examine upper documents and laws of the Islamic Republic of Iran regarding the right to health and the patient&#39;s rights.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:200%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&nbsp;<b>Materials and Methods: </b>This qualitative research was conducted using content analysis. The research steps in this study included sampling using the total number method of nine upper documents and the law of the Islamic Republic of Iran. Three units, namely text, counting, and analysis, were considered to ensure the accuracy of receiving the content. After coding, construction, and analysis of the category, semantic units in each upper document were extracted.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:200%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Results: </b>A total of 162 codes were extracted from the nine official upper documents and laws of the Islamic Republic of Iran related to the health of individuals and the rights of patients. Their semantic units included prevention (27 units), supportive (39 units), servicing (27 units), caring (13 units), special groups &nbsp;(4 units), and strategic (31 units).</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:200%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&nbsp;<b>Conclusion: </b>Most of the extracted semantic units pertained to strategy, and the least were assigned to special groups, indicating the insignificant role of paying attention to the health rights of special groups in upper documents; therefore, it is necessary to carry out necessary studies regarding its development in upstream documents and laws.</span></span></span></span></span> سلامت, حقوق, اسناد بالادستی, قوانین Health, Law, Rights, Upper documents 61 72 http://jrh.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1564-1&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Darabinia مرتضی دارابی نیا m.darabinia@gmail.com 10031947532846009360 10031947532846009360 No Assistant Professor, Department of Islamic Studies, School of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم‌پزشکی مازندران، ساری، ایران Ebrahim Nasiri Formi ابراهیم نصیری فرمی rezanf2002@yahoo.com 10031947532846009361 10031947532846009361 No Associate Professor, Department of Anesthesiology, School of Allied Medical Sciences, Traditional and Complementary Medicine Research Center, Addiction Institute, Mazadaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار گروه هوش‌بری، دانشکده پیراپزشکی، مرکز تحقیقات طب سنّتی و مکمّل، مؤسّسه ترک اعتیاد، دانشگاه علوم‌پزشکی مازندران، ساری، ایران Alimorad Heidari Gorgi علیمراد حیدری گرجی alifar_2004@yahoo.com 10031947532846009362 10031947532846009362 No Associate Professor, Education Development Center, Mazadaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار مرکز توسعه آموزش دانشگاه علوم‌پزشکی مازندران، ساری، ایران Siavash Moradi سیاوش مرادی d.smor86@yahoo.com 10031947532846009363 10031947532846009363 Yes Associate Professor of Social Medicine, Education Development Center, Mazadaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار پزشکی اجتماعی، مرکز توسعه آموزش دانشگاه علوم‌پزشکی مازندران، ساری، ایران