fa بیماری معنوی و علل آن در اندیشه ی علامه حسن زاده آملی و علامه مصباح یزدی علوم و معارف اسلامی Islami Sciences & Thoughts پژوهشي تحلیل محتوا Content analysis فهم صحیح معنای سلامت و بیماری در زندگیِ فرد و دانستن علل آن، کمک شایانی به وی برای داشتن یک زندگی سالم میکند. هدف از این پژوهش آشنایی هرچه بیشتر با بیماری معنوی و علل آن با تأکید بر دیدگاه دو فیلسوفِ جامع نگر معاصر، علامه حسنزاده آملی و علامه مصباح یزدی است. قرآن کریم کمال نهایی انسانها را تقرّب به پروردگار و اطاعت محض از فرمانهای او میداند. بدیهی است که رسیدن به این مهم، به دلایلی دستخوش انحراف شود، بهگونهای که انسان را دچار بیماری معنوی و در نهایت، سقوط اخلاقی کند. تحقیق حاضر بهروش توصیفیتحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای در پی پاسخ به این سؤال است که از منظر علامه حسنزاده و علامه مصباح، چه عواملی موجب بیماریهای معنوی و تهدید سلامت روحیِ انسانها در زندگی میشوند. یافتههای پژوهش حکایت از آن دارد که علّت بیماری معنوی انسان در زندگی، در اندیشهی علامه حسنزاده، غفلت در کنار سایر علل همانند نبودن به یاد خدا، گناهان زبان و تزاحم شهوات است؛ اما از دیدگاه علامه مصباح یگانه علّت غفلت از خود و خالق است که بنابر دلایلی، از جمله نداشتن معرفت از جایگاه خود، بیتوجّهی به نعمتهای الهی، تبعیّت از هوای نفس، توجّه بیش از حدّ به مادّیات و ظواهر زندگی پدید می آید. از نظر نگارندگان، دیدگاه علامه مصباح با مبانی قرآن و روایات سازگارتر است. Correctly understanding the meaning of health and illness in a person's life and knowing its causes helps him to have a healthy life; The purpose of this research is to become more familiar with spiritual illness and its causes by emphasizing the views of two contemporary comprehensive philosophers, Allameh Hassanzadeh Ameli and Allameh Mesbah Yazdi. The Holy Quran considers the final perfection of humans to be close to God and pure obedience to His commands; It is obvious that achieving this goal will be deviated for some reasons, in such a way that it will cause a person to suffer spiritual illness and ultimately fall morally; The present research, using descriptive and analytical method and using library sources, seeks to answer the question that from the perspective of Allameh Hassanzadeh and Allameh Mesbah, what factors cause spiritual diseases and threaten the mental health of people in life; The findings of the research indicate that the cause of human spiritual illness in life, in Allameh Hassanzadeh's thought, is neglect along with other causes such as not remembering God, the sins of the tongue, and the conflict of lusts; But from Allameh Mesbah's point of view, the only cause is neglect of oneself and the Creator, which occurs due to reasons such as lack of knowledge about one's position, lack of attention to divine blessings, following the desires of the soul, excessive attention to material things and the appearances of life. According to the authors, Allameh Mesbah's point of view is more compatible with the foundations of the Qur'an and hadiths. سلامت, بیماری معنوی, سقوط اخلاقی, قرآن, روایات, حسنزاده آملی, مصباح یزدی Health, Spiritual illness, Moral fall, Quran, Hadiths, Hassanzadeh Amoli, Mesbah Yazdi 30 41 http://jrh.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1353-7&slc_lang=fa&sid=1 Reza Heidaryan رضا حیدریان 10031947532846008636 10031947532846008636 Yes Professor of Babol Medical University, Babol, Iran Somayeh Zahedian سمیه زاهدیان 10031947532846008637 10031947532846008637 No 4th level student of Hazrat Khadija Babol seminary, Babol, Iran