fa نقش نظارت و پاسخ‌گویی در نظام حکمرانی در تأمین سلامت اجتماعی با تأکید بر مبانی دینی (مطالعه تطبیقی نظام انتخاباتی ایران و آمریکا) جامعه شناسی Sociology پژوهشي - مقاله اصیل Original Research <span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%">سابقه و هدف: </span></span></b><span lang="FA"><span style="line-height:115%">سازمان جهانی بهداشت (</span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%">WHO</span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%">) سلامت را حالتی از رفاه کامل جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی می‌داند که فقدان هریک از این ابعاد، موجب اختلال در کارکرد کلان جامعه می‌شود. سلامت سیاسی به‌عنوان یکی از ابعاد سلامت اجتماعی، دربرگیرنده ثبات، مشروعیت، شفافیت و پاسخ‌گویی در ساختار قدرت است. از این منظر، سلامت سیاسی نیز هنگامی تحقق می‌یابد که سازوکارهای نظارتی و پاسخ‌گویی در نظام حکمرانی، موجب پیشگیری از فساد، بی‌عدالتی و انحراف از ارزش‌های الهی یا انسانی شوند. این پژوهش با هدف تبیین نسبت میان دین، نظارت و سلامت نظام سیاسی، به‌ویژه در دو الگوی جمهوری اسلامی ایران و نظام لیبرال دموکراسی ایالات متحده، انجام گرفته است. </span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%">مواد و روش‌ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"> این تحقیق از نوع تحلیلی ـ تطبیقی با رویکرد هرمنوتیکی است و داده‌ها از طریق تحلیل متون دینی (<i>قرآن</i>، <i>نهج‌البلاغه</i>) و منابع نظری در حوزه حکمرانی خوب (</span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%">Good Governance</span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%">) و نظریه تفکیک قوا استخراج شده‌اند. </span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%">یافته‌ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"> یافته‌ها نشان می‌دهند که در اندیشه اسلامی، سلامت اجتماعی و به‌تبع آن سلامت سیاسی، مبتنی‌بر نظارت الهی ـ اخلاقی و امر به معروف و نهی از منکر است که به اصلاح درون‌زا و پایدار جامعه می‌انجامد، درحالی‌که در نظام لیبرال، سلامت سیاسی حاصل نظام کنترل نهادی و پاسخ‌گویی حقوقی است که از طریق تفکیک قوا و شفافیت اداری اعمال می‌شود. </span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:115%">استنتاج:</span></span></b><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:115%"> در نتیجه، می‌توان گفت در الگوی جمهوری اسلامی، با تأکید بر نظارت الهی ـ اخلاقی و با مبانی فلسفی متفاوت، می‌تواند بیش از نظارت در نظام لیبرال، در جهت تأمین سلامت سیاسی ذیل حفظ کارآمدی و اعتماد عمومی نقش‌آفرین باشد.</span></span></span></span> <span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="line-height:115%">The World Health Organization defines health as a state of complete physical, mental, social, and spiritual well-being, the absence of which disrupts the macro-functioning of society. Political health, as a dimension of social health, includes stability, legitimacy, transparency, and accountability in the power structure. From this perspective, political health is also achieved when the mechanisms of oversight and accountability in the governance system prevent corruption, injustice, and deviation from divine or human values. This research aimed to explain the relationship among religion, oversight, and the health of the political system, especially in the Islamic Republic of Iran and the United States, a liberal democracy. This study employed an analytical-comparative approach with a hermeneutic orientation, and the data were collected through the analysis of religious texts (the Quran and Nahj al-Balagha) and theoretical sources in the fields of good governance and the theory of the separation of powers. The findings show that in Islamic thought, social health, and consequently political health, are based on divine-moral supervision and enjoining what is right and forbidding what is wrong, which leads to endogenous and sustainable reform of society. In contrast, in the liberal system, political health is the result of a system of institutional control and legal accountability that is implemented through the separation of powers and administrative transparency. The study concludes that the model of the Islamic Republic, with its emphasis on divine-moral supervision and its distinct philosophical foundations, may play a more crucial role in ensuring political health by preserving efficiency and public trust than supervision in the liberal system.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; سلامت اجتماعی, نظارت دینی, پاسخ‌گویی, سلامت معنوی, حکمرانی خوب, تفکیک قوا Accountability, Good governance, Religious supervision, Social health, Spiritual health, Separation of powers 0 0 http://jrh.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1687-2&slc_lang=fa&sid=1 ali babaee mehr علی بابایی مهر gatbabayee@iauc.ac.ir 10031947532846009877 10031947532846009877 No Assistant Professor, Department of Public Law, Islamic Azad University, Chalus Branch, Chalus, Iran. استادیار، گروه حقوق عمومی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران ali salehi farsani علی صالحی فارسانی alisalehi62@ut.ac.ir 10031947532846009878 10031947532846009878 No Assistant Professor, Department of Political Science, Semnan Azad University, Semnan, Iran استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران yahya zeiavarzi یحیی ضیاء ورزی yahya.zeiavarzi@iau.ir 10031947532846009879 10031947532846009879 Yes PhD Student, Political Science, Political Thought, Semnan Azad University, Semnan, Iran دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران